Sertleşme sorunu ne demektir?

Tatmin edici ve sürdürülebilir bir cinsel birliktelik için gerekli olan sertleşmenin peniste sağlanamaması ya da başlangıçta peniste oluşmuş olan sertleşmenin devamlı olarak sürdürülememesi sertleşme sorunu, iktidarsızlık ya da tıbbi adı ile erektil disfonksiyon olarak isimlendirilmektedir.

Pratik yaşamda ciddi bir sorun olarak gözükmüyor olsa bile gerçekte, kişinin ve partnerinin fiziksel, psikolojik ve sosyal yaşamını ciddi derece etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. Bu soruna sahip çiftlerin yaşam kalitelerinde ciddi derecede bozulma gözlemlenmekte olup aile içi iletişimlerinde, aile huzur ve mutluluklarında önemli derecede olumsuz etkilenme saptanmaktadır. 

Bu nedenle sertleşme sorunu yalnızca erkeğe ait bir sorun olmaktan çıkıp aile içindeki hem erkeği hem de kadını ilgilendiren önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Sertleşme sorunu yalnızca erkeğin problemi değil aynı zamanda partneri olan kadını da olumsuz etkileyen ciddi bir rahatsızlıktır. Kısaca iki kişinin birden etkilendiği sağlık sorunudur.


Sertleşme Sorunu Görülme Sıklığı Nedir?

Farklı çalışmalarda, çok sayıda insan grupları üzerinde elde edilen verilere göre 40-70 yaş arası erkeklerde sertleşme sorunu görülme oranı %52 olarak belirlenmiştir. Ancak sertleşme sorunu hafif-orta-şiddetli derece olarak derecelendirildiğinde aynı yaş grubunda hafif derecede olanlar %17, orta derece olanlar %25, şiddetli derece sertleşme sorunu yaşayanlar %10 olarak belirlenmiştir. 
 

Sertleşme sorunu yaşamada risk faktörleri nelerdir?

1. Risk faktörlerinin başında kalp-damar hastalıkları gelmektedir. Kalp hastalıklarına yol açan aşağıdaki risk faktörleri aynı zamanda sertleşme sorunu için de risk faktörleri olarak karşımıza çıkmaktadır:

• Düzenli egzersiz yapılmaması
• Sigara
• Şişmanlık
• Yüksek kan kolesterol seviyesi
• Metabolik Sendrom

2. Kronik hastalıklar önemli bir risk faktörü olarak belirlenmiştir. Bu hastalıkların başında Diyabet, Hipertansiyon, Kronik böbrek yetmezliği gelmektedir. 

3. Kronik hastalıklar için sürekli ilaç kullanımı da risk faktörleri arasında değerlendirilmektedir.

4. Bazı ameliyatlar: Radikal prostatektomi gibi prostat kanseri tedavisinde uygulanan bir cerrahi geçirmiş olmak

5. Leğen bölgesine (pelvik alana) ve prostat başta olmak üzere pelvik bölgedeki organlara yönelik ışın tedavisi almış olmak (radyoterapi veya brakiterapi)


Sertleşme sorununun altında yatan sebepler neler olabilir?

1. Damarları ilgilendiren hastalıklar

• Kalp-Damar hastalıkları
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Diyabetes Mellitus (şeker hastalığı)
• Hiperlipidemi (Kanda kolesterol, trigliserit vb yüksekliği)
• Sigara kullanma
• Leğen (pelvis) bölgesine yönelik ciddi ameliyat geçirme
• Leğen (pelvis) bölgesine yönelik ışın tedavisi (radyoterapi) alma

2. Sinir sistemini etkileyen nörolojik hastalıklar

• Felçlerden sonra
• Omuriliği etkileyen travma, darbe, kazalar ve omurilik hastalıkları
• Beyin dejenerasyonu ile giden hastalıklar (Parkinson, Multipl Skleroz vb.)
• Beyin tümörleri
• Sinirleri tutan Tip 1 veya Tip 2 Diyabet (şeker hastalığı)
• Kronik böbrek yetmezliği
• Leğen (pelvis) bölgesine yönelik cerrahiler sırasında sinir kesisi

3. Anatomik ya da peniste yapısal bozukluğa yol açan hastalıklar

• Hipospadias, epispadias
• Mikropenis (küçük penis)
• Peyronie hastalığı
• Doğuştan olan penis eğrilikleri

4. Hormonal bozukluklara bağlı gelişen hastalıklar

• Hipogonadizm (kanda testosteron denilen erkeklik hormonu düşüklüğü)
• Hiperprolaktinemi (prolaktin hormonunun erkekte yüksek olması)
• Hiper-Hipo tiroidizm (tiroid hormonlarının yüksek ya da düşük olması)
• Hiper-Hipo kortizolizm (cushing hastalığı gibi)

5. İlaç kullanımına bağlı gelişen sertleşme bozuklukları

• Bazı yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar
• Bazı antidepresan ilaçlar
• Antiandrojenik ilaçlar (erkeklik hormonu testosteronu baskılayan ilaçlar)
• Alkol ve uyuşturucu madde kullanımı (eroin, kokain, marihuana vb)

6. Psikojenik bozukluklar

7. Travmalar (penis kopmaları, penis kırıkları vb)


Sertleşme sorunu olan hasta nasıl değerlendirilmektedir?

• Öncelikli olarak hastalığın detayları sorgulanmaktadır.
• Sertleşme sorununun sebepleri araştırılmaktadır.
• Sertleşme sorunu dışında diğer sağlık problemleri incelenmektedir.
• Psikososyal açıdan bakılmaktadır.
• Fizik muayene ile değerlendirilmektedir.
• Laboratuar ve Radyolojik tanı yöntemleri kullanılmaktadır.
 

Sertleşme sorunu olan erkeklerde hangi laboratuar tetkikleri istenmektedir?

Genellikle istenilen tetkikler:

• Açlık kan şekeri
• Lipid profili (kan yağlarını araştırma)
• Total testosteron düzeyi (sabah erken saatlerde alınan kan örneği)
• Bunun dışında hastanın durumuna göre laboratuar genişletilmektedir.
 

Sertleşme sorununu araştırmada kullanılan özel tanı testleri nelerdir?

1. Nokturnal Penil Tümesans (NPT): 

• Sertleşme sorununun psikojenik olup olmadığını araştıran bir tetkiktir. Geçmişte daha sık kullanılmakla birlikte günümüzde kullanımı sınırlı düzeydedir.

2. Intrakavernozal (penis içine) enjeksiyon testi: 

• Penis içine çeşitli ilaçlar enjekte edilerek kanlanmanın ve sertleşmenin değerlendirildiği bir testtir.

3. Penil Doppler Ultrasonografi

• Penis içine damar genişletici ajan enjekte edilerek penis içi kan akımının ölçüldüğü bir işlemdir.

4. Kavernozometri-Kavernozografi:

• Özellikli cerrahi planlanan hastalarda kullanılan özel bir tanı yöntemidir.

5. Psikiyatrik değerlendirme:

• Beraberinde psikiyatrik şikayetleri olan hastalar için uygulanan özel değerlendirme yöntemidir.
 

Sertleşme sorunu tedavisi nasıldır?

Sertleşme sorununun tedavisi 3 temel esasına dayanmaktadır:

1. Sertleşme sorununa yol açabilecek düzeltilebilir nedenlerin belirlenmesi ve ortadan kaldırılması
2. Yaşam tarzı değişiklikleri ve risk faktörlerinin düzenlenmesi
3. Hasta ve partneri için yeterli cinsel eğitim ve iletişimin sağlanması

Tüm bunları uygularken hastanın ve partnerinin beklentilerini bilmek önemlidir. Uygulanacak tedaviye çiftlerle birlikte karar verilmesi en uygun olanıdır. Bir yandan sertleşme sorununu çözerken öte yandan çiftlerin psikososyal açıdan desteklenmesi ve erkeğin diğer sağlık sorunlarının çözümlenmesi önemlidir.


Sertleşme sorununun tedavisinde hangi yöntemler uygulanmaktadır?
 
 
1. İlaçla tedavi:

• Ağızdan alınan tablet şeklindeki ilaçlar
• Penis içine enjekte edilen ilaçlar
• İdrar deliği içine sıkılan ilaçlar

2. İlaç dışı tedaviler:

• Vakum terapi cihazları
• Cerrahi tedaviler
• Cinsel terapiler
• Psikolojik tedaviler
• Aile içi iletişimi güçlendirmek için uygulanan Aile Terapileri


Sertleşme sorunu olan erkeklerde ağızdan kullanılan ilaçlar hangileridir?

Bu ilaçların başında Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü olarak kullanılan ve ülkemizde de mevcut olan ilaçlardır:

• Sildenafil
• Vardenafil
• Tadalafil

Bunun dışında kullanılan bazı ilaçlar daha mevcut olup (Yohimbin, Trazodon, Apomorfin, Fentolamin vb) ancak özellikli durumlarda tercih edilmektedir.


Sertleşme sorunu olan erkeklerde ağızdan kullanılan Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü ilaçların bir birlerinden farkı nedir?

Bu grup ilaçların etkinlikleri genellikle birbirlerine benzemekle birlikte farklılığı oluşturan yan etkileri ve etkinlik süreleridir.


Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü alan hastalarda en sık gözlemlenen yan etkiler nelerdir?

• Baş ağrısı
• Yüzde kızarıklık hissi
• Sıcaklık basması
• Hazımsızlık
• Burun akıntısı
• Görme bozuklukları
• Sırt ve kas ağrısı
• Tansiyon düşüklüğü


Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü grubu ilaçları hangi hastalar kesinlikle kullanmamalıdır?

• Tüm Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörleri; NİTRAT kullanımından sonraki ilk 48 saat içerisinde kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Şiddetli karaciğer yetmezliği olanlarda tadalafil kullanılmamalıdır.
• Kalp için antiaritmik kullanan ilaçlarda vardenafil kullanılmamalıdır.


Kalp hastaları Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü kullanabilir mi?

Kalp hastalarının cinsel yaşamları için kullanacakları ilaçlar ayrıntılı kardiyolojik ve ürolojik muayene sonrasında düzenlenmelidir.

Kalp hastalarının Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü grubu ilaçları doktor önerisi olmaksızın kullanmamaları gerekir. 

Mutlaka bir hekim gözetimi altında olmak şartı ile kalp hastaları da Fosfodiesteraz Tip 5 inhibitörü grubu ilaçları kullanabilir.


Sertleşme sorunu olan hastalarda uygulanan cerrahi yöntemler nelerdir?

1. Damarlara yönelik uygulanan cerrahi uygulamalar:

Etkinlikleri oldukça sınırlı ve kullanımları yaygın değildir.

2. Penis eğriliklerinin ve peniste oluşan plakların cerrahi olarak düzeltilmesi
3. Penil protez (mutluluk çubuğu) uygulamaları
 

Penil protez cerrahisi kimlere uygulanmaktadır?

İlaç ya da ilaç dışı diğer tedavilere tam yanıt alınamadığı veya hasta uyumu sağlanamadığı takdirde bu grup cerrahi yöntemler uygulanmaktadır.


Penil protez cerrahisi memnun edici midir?

Dünyanın farklı merkezlerinde, çok sayıda yapılan uygulamalardan elde edilen ortak verilerde çok büyük oranda hem hasta hem de partner memnuniyeti sağlandığı bildirilmektedir.